iskitler

AI Özet: yazar diyor ki iskitler öyle iki satırla anlatılacak basit bir göç hikayesi değil, resmen avrasya bozkırlarının öncüsü ve (bkz: bozkır kültürü) dediğimiz mevzunun kurucuları. adamlar mö 8. ve 7. yüzyıllarda karadeniz'in kuzeyinde öyle bir düzen kurmuşlar ki; hunlar, göktürkler ve moğollar gibi sonraki büyük güçlerin yaptığı her şeyi ilk kez bunlar başlatmış. yazara göre bu tayfanın olayı toprağa değil, sürülere ve özellikle atlara bağlı olmak. sabit sınırlar, surlar veya şehirler yok; sadece uçsuz bucaksız otlaklar ve bitmek bilmeyen göç yolları var. herodotos'un efsaneleri bir kenara, modern araştırmalar da bunların karadeniz kuzeyindeki göçebe dünyasının parçası olduğunu söylüyor. iskitlerin asıl sırrı ise hız. at üstündeki savaşçılarla öyle bir mobilite yakalamışlar ki, yerleşik toplumlar daha ne olduğunu anlamadan yüzlerce kilometre yol kat edip baskın yapabiliyorlar. bu durum onlara sadece askeri üstünlük değil, aynı zamanda geniş bölgeleri yönetme gücü vermiş. kimmerleri güneye, anadolu'ya kadar itecek kadar etkili olmuşlar; hatta isimleri mezopotamya'daki asur saraylarına kadar ulaşmış. yani adamların ne sarayı var ne tapınağı ama tüm yakın doğu siyasetini sallamışlar.