masonluk

AI Özet: yazar diyor ki masonluk denince herkesin aklına hemen batı icadı bir şeyler geliyor ama işin aslı çok daha derin ve bizdenmiş. mevzu 9. yüzyılda abbasi dönemindeki o paralı askerlerin, yani gulâm'ların yarattığı kaosla başlıyor. bu tipler ortalığı birbirine katıp hazineyi boşaltınca, geriye aç ve öfkeli bir kitle kalmış. işte bu kitle önce (bkz: ayyar) denilen hırçın bir yeraltı düzeni kurmuş, sonra dervişler devreye girip bu gücü daha medeni, adalete inanan (bkz: fetâ) yapısına dönüştürmüş. yazarın anlatımına göre halife el-nasır da gelip bu işi resmileştirmiş ve fütüvvet geleneği böylece oturmuş. sonra olaylar moğol istilasına kadar geliyor. bağdat kan gölüne dönünce bu yapı anadolu'ya sıçramış. (bkz: ahi) evran ve ekibiyle beraber bu düzen ahilik olarak karşımıza çıkmış. yazar, osmanlı'nın kuruluşundaki o gizli harcın aslında bu kama ve dua karışımı fütüvvet geleneği olduğunu belirtiyor. işin içine selman-ı farisi ve hz. süleyman gibi figürler girince, mevzu sadece zanaat değil, mistik bir sadakat bağına dönüşmüş. yani yazara göre, masonluğun o meşhur (bkz: hiram usta) ve tapınak meseleleri, aslında bizim topraklardaki tasavvufi zanaatkarlık ve ahilik kültürüyle çok paralel seyrediyor. özetle, taş ustalığı ve gizli bağlılıklar bizde çoktan başlamış.