orta çağ avrupası

AI Özet: yazar, orta çağ avrupası'nın sanıldığı kadar pis olmadığını ama günümüz standartlarında pek hijyenik sayılmayacağını anlatıyor. mevzu şu; roma çökmüş, hamamlar yıkılmış, ekonomi bitik olduğu için kimse o devasa banyo komplekslerine bakmaya yanaşmamış. (bkz: batı roma imparatorluğu) cermenler zaten akarsuda yıkanmaya alışık olduğu için hamamlarla pek ilgilenmemişler. haliyle bu işler sadece zenginlerin ve papaların özel keyfi haline gelmiş. yazar, doğu tarafında durumun daha stabil olduğunu, anadolu'daki roma hamamlarının ayakta kaldığını ve türklerin de bu kültürü kaptığını belirtiyor. batı avrupa'da ise işler biraz zahmetliymiş; tahta küvetlere su taşıyıp ısıtmak gerekiyormuş. çıplak şekilde nehirde takılmak da pek hoş karşılanmadığı için insanlar bu zahmete girip daha seyrek yıkanıyormuş. yine de tamamen boş vermiş değiller; kokulu otlarla güzel kokmaya çalışıyorlar, yemekten önce ellerini yıkıyorlar. sabun mevzusu ise sonradan endülüs emevileri üzerinden arap dünyasından gelmiş. yazarın iddiasına göre, 11. yüzyıldan sonra haçlı seferleri sayesinde avrupalılar doğudaki hamam kültürünü tekrar keşfetmiş ve şehirlere yeniden umumi hamamlar yapılmaya başlanmış. yani özetle, temizlikten kopmamışlar ama imkanlar kısıtlıymış.