hurufilik

AI Özet: yazar, hurufiliği islam düşünce tarihinin en tuhaf ve kafa karıştırıcı akımlarından biri olarak tanımlıyor. olay tamamen harflerin, sayıların ve rüyaların gizemli dünyasıyla ilgili. 14. yüzyılda iran tarafında, esterabad'da ortaya çıkan bu mevzu, zamanla anadolu'ya kadar yayılmış. işin merkezinde fazlullah-ı hurufi diye bir derviş var. bu arkadaşa göre evren, allah'ın kün emriyle yani harflerle var olmuş. varlığın, sesin ve sözün asıl sırrı harflerde saklıymış. yazarın anlatımına göre hurufiliğin temel iddiası, insanın bu ilahi harflerin yeryüzündeki tecellisi olduğu yönünde. yani insan sadece şerefli bir varlık değil, aynı zamanda yürüyen bir elif-lam-mim gibi bir şey. fazlullah'ın hayatına bakarsak, başlangıçta çok dindar ve dünyadan elini eteğini çekmiş bir tipmiş, hatta bu yüzden helalhor lakabını almış. ancak işler tebriz'de gördüğü rüyalarla değişmiş. yazar belirtiyor ki, fazlullah rüyalar yoluyla vahye benzer bir feyze ulaştığına inanmış ve bir noktadan sonra kendisini mehdi ve mesih ilan etmiş. (bkz: devir nazariyesi) olayına girip, nübüvvet ve imamet dönemlerinden sonra artık kendi devrinin, yani uluhiyyet devrinin başladığını savunmuş. tabii bu iddialar tebriz ulemasının pek hoşuna gitmemiş ve adamı dinden çıkmış ilan etmişler. sonuçta fazlullah'ın sonu bir kalede idamla bitmiş ama arkasında gizemli bir takipçi kitlesi bırakmış.